In veel schadeclaims is verjaring een struikelblok. Deadlines worden gemist. Dossiers blijven te lang liggen. En soms wordt een claim afgewezen, niet omdat ze ongegrond is, maar omdat ze te laat is.
Verjaring is dus meer dan een juridisch detail. Het bepaalt of een dossier nog leeft.
In deze blog komen de volgende onderwerpen aan bod:
- wanneer de verjaring begint te lopen,
- hoe je verjaring kan stuiten,
- wanneer de stuiting eindigt,
- wat recente rechtspraak zegt over duidelijke en ondubbelzinnige kennisgeving.
De rechtstreekse vordering van de benadeelde tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar
De benadeelde beschikt op grond van artikel 150 Wet Verzekeringen over een eigen rechtstreeks vorderingsrecht tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar van de aansprakelijke.
Wat is de verjaringstermijn van die vordering? En wanneer begint die te lopen?
De verjaringstermijn van de rechtstreekse vordering van de benadeelde tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar bedraagt:
- vijf jaar vanaf het schadeverwekkend feit, of
- vijf jaar vanaf de dag waarop een misdrijf gepleegd werd (indien van toepassing).
Indien de benadeelde evenwel bewijst dat hij pas op een later tijdstip kennis heeft gekregen van zijn recht tegen de verzekeraar, begint de termijn pas te lopen vanaf dat tijdstip, maar hij verstrijkt in elk geval na verloop van tien jaar, te rekenen vanaf het schadeverwekkend feit of, indien er misdrijf is, vanaf de dag waarop dit is gepleegd.
Stuiting: één duidelijke vergoedingsvraag kan voldoende zijn
De benadeelde kan de verjaring van zijn vordering tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar stuiten. Daarvoor moet hij de verzekeraar in kennis stellen van zijn wil om vergoed te worden.
Belangrijk om te weten:
- de stuiting is vormvrij: een brief, een e-mail of een aanspraak via een advocaat kan volstaan. Zolang duidelijk is dat de benadeelde een schadevergoeding vraagt, is er stuiting.
- vermelding rechtsgrond is niet noodzakelijk: De benadeelde moet niet aangeven op welke rechtsgrond hij zich zal baseren. Het volstaat dat er een duidelijke vraag tot vergoeding is.
- ook de gesubrogeerde verzekeraar kan zich uiteindelijk beroepen op de stuitingsdaden van de benadeelde.
Wanneer stopt de stuiting?
De stuiting eindigt niet vanzelf. De wet legt de bal bij de verzekeraar. De verjaring begint pas opnieuw te lopen wanneer de verzekeraar:
- een beslissing neemt om te vergoeden of te weigeren, en
- die beslissing schriftelijk en duidelijk meedeelt aan de benadeelde.
Die kennisgeving moet dus:
- schriftelijk zijn,
- duidelijk zijn,
- ondubbelzinnig zijn,
- een echte principebeslissing bevatten.
Pas dan begint een nieuwe verjaringstermijn te lopen.
Wanneer voldoet een kennisgeving niet aan die voorwaarden? Enkele voorbeelden uit de praktijk gegrepen:
- Een brief waarin staat dat de verzekeraar nog niet over voldoende informatie beschikt om standpunt in te nemen, is geen principebeslissing. Er is geen duidelijk ja of nee. De stuiting blijft dus doorlopen.
- Een vermelding in een proces-verbaal van expertise zoals “akkoord op cijfers, zonder enige erkenning van aansprakelijkheid” is evenmin voldoende. De verzekeraar neemt geen standpunt in over de vraag tot vergoeding. Ook hier eindigt de stuiting niet.
- Een mededeling waarin de verzekeraar stelt dat de verantwoordelijkheid van de verzekerde nog niet bewezen is, is op zich ook geen duidelijke en ondubbelzinnige weigering. Er wordt enkel gezegd dat er (nog) onzekerheid is. De verjaring begint dan niet opnieuw te lopen.
Daarentegen komt er wel een einde aan de stuiting als de verzekeraar uitdrukkelijk schrijft dat hij niet tot betaling overgaat of wel betaalt. Op dat ogenblik begint een nieuwe termijn van vijf jaar te lopen.
De rol van de gesubrogeerde verzekeraar
Wanneer de eigen verzekeraar van de benadeelde (bijvoorbeeld een ABR-verzekeraar) de schade vergoedt, treedt hij in de rechten van de benadeelde. Hij beschikt dan over hetzelfde eigen recht tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar als de benadeelde zelf.
Dat heeft twee belangrijke gevolgen:
- De verjaringstermijn begint te lopen vanaf het schadeverwekkend feit, niet vanaf de betaling door de verzekeraar.
- De stuiting door de benadeelde werkt ook in het voordeel van de gesubrogeerde verzekeraar.
De gesubrogeerde verzekeraar krijgt dus geen “nieuwe” verjaringstermijn, maar stapt in de bestaande rechtspositie van de benadeelde, inclusief verjaring en stuiting.
Praktische lessen voor schadebeheerders en juristen
Uit deze rechtspraak volgen enkele concrete aandachtspunten voor de praktijk:
- Stuiting gebeurt sneller dan men denkt: een eenvoudige vraag tot vergoeding kan volstaan. Wacht dus niet op een formele dagvaarding om verjaring te analyseren.
- De lat voor het einde van stuiting ligt hoog: de stuiting eindigt pas wanneer er een duidelijke, ondubbelzinnige en schriftelijke beslissing is over vergoeding of weigering.
- Onderzoek is geen beslissing: communicatie waarin enkel wordt gezegd dat het dossier nog in onderzoek is, of dat de verantwoordelijkheid nog niet bewezen is, stopt de stuiting niet.
- Verjaring is dossiergebonden: het feit dat er jaren over en weer gecommuniceerd wordt, betekent niet dat de verjaring opnieuw is beginnen lopen. Alles hangt af van de inhoud van de brieven en e-mails.
Conclusie: stuiting is eenvoudig in theorie, maar delicaat in de praktijk
Het systeem van stuiting biedt bescherming aan de benadeelde en aan de gesubrogeerde verzekeraar, maar alleen als de juiste conclusies worden getrokken uit de communicatie tussen partijen.
Samengevat:
- De basisverjaring bedraagt vijf jaar vanaf het schadeverwekkend feit (of het misdrijf).
- De verjaring wordt gestuit zodra de verzekeraar kennis krijgt van de wil om vergoed te worden.
- De stuiting eindigt pas bij een duidelijke, ondubbelzinnige en schriftelijke beslissing over vergoeding of weigering.
- Twijfel, onderzoek of voorbehoud volstaan niet.
- Een gesubrogeerde verzekeraar stapt in de positie van de benadeelde, met dezelfde verjaring en stuiting.
Hulp nodig bij de analyse van verjaring in een concreet dossier?
Bij Amankwah Law helpen we verzekeraars en schadebeheerders om complexe dossiers helder en beheersbaar te maken. We brengen de verjaringstermijnen in kaart, analyseren de stuiting en vertalen dat naar een concrete strategie.
Wil je weten hoe de verjaring in jouw dossier verloopt? Neem dan gerust contact op.